Τετάρτη, 12 Μαρτίου 2014

Η τρόικα απασφάλισε τη «βόμβα» του Ασφαλιστικού

Σοκ και δέος από τα στοιχεία των Ταμείων - Στο ΙΚΑ εκκρεμούν 200.000 αποφάσεις συνταξιοδότησης
Την «ωρολογιακή βόμβα» του ασφαλιστικού συστήματος, το οποίο από εφέτος εισέρχεται σε μια νέα περίοδο ελλειμμάτων, απασφάλισε η τρόικα, προειδοποιώντας την κυβέρνηση ότι αν δεν λάβει εγκαίρως μέτρα, από το 2016 πολλά Ταμεία δεν θα είναι σε θέση να εγγυηθούν τις συντάξεις. Οι τροϊκανοί αμφισβήτησαν τη δυνατότητα της χώρας να διατηρήσει το πρωτογενές πλεόνασμα που πέτυχε στον προϋπολογισμό του 2013, και μάλιστα να το αυξήσει τα επόμενα χρόνια, με δεδομένα την υψηλή ανεργία και το «μπουμ» των συνταξιοδοτήσεων που έχει συντελεστεί στα χρόνια της κρίσης.
Εξονυχιστικός έλεγχος
«Πώς θέλετε να μοιράσετε το πρωτογενές πλεόνασμα, όταν δεν καταβάλλετε τις συντάξεις;» ήταν το καυστικό σχόλιο από την πλευρά των δανειστών στη σύσκεψη για τον έλεγχο των οικονομικών των Ταμείων που έγινε στο υπουργείο Οικονομικών. Εκεί η τρόικα ζήτησε στοιχεία για τη ροή των συνταξιοδοτήσεων και τον χρόνο απονομής οριστικών συντάξεων. Η διαπίστωση σόκαρε. Στο ΙΚΑ, το οποίο αποτελεί τον κορμό του ασφαλιστικού συστήματος, εκκρεμούν περίπου 200.000 αποφάσεις συνταξιοδότησης (για κύριες και επικουρικές συντάξεις), με αποτέλεσμα να αλλοιώνεται η οικονομική πραγματικότητα του Ταμείου. Η τρόικα, με προφανή στόχο την αμφισβήτηση των προβλέψεων της κυβέρνησης, ζήτησε να ληφθούν ισοδύναμα μέτρα για την κάλυψη της νέας «τρύπας» (380 εκατ. ευρώ ετησίως) που θα δημιουργηθεί στα Ταμεία από τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 3,9 μονάδες από τον ερχόμενο Ιούλιο, αλλά και να αντιμετωπιστεί επειγόντως η οικονομική κατάσταση του ΟΑΕΕ, όπου επίσης εκκρεμούν χιλιάδες αίτησης συνταξιοδότησης (ο ακριβής αριθμός δεν προσδιορίστηκε). Μάλιστα η τρόικα «κάρφωσε» τους υπουργούς λέγοντας ότι αρνήθηκαν να επιβάλουν την εισφορά αλληλεγγύης στους αυτοαπασχολουμένους που θα απέδιδε 600 εκατ. ευρώ το 2014 και κάθε έτος που θα κρινόταν αναγκαία η εφαρμογή του μέτρου. Σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες στο κείμενο των 25 σελίδων που θα συντάξει η τρόικα ως «πόρισμα» του τρέχοντος ελέγχου θα καταγράφεται η απειλή βιωσιμότητας του συστήματος, ενώ η κυβέρνηση ζήτησε η διατύπωση και οι συστάσεις να είναι «κομψές», ώστε να μη δημιουργηθεί μείζον πρόβλημα, δεδομένου ότι η χώρα έχει ήδη εισέλθει σε προεκλογική περίοδο. Πίσω από τη διατύπωση «η χώρα θα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στο ασφαλιστικό σύστημα» κρύβεται η μεγάλη απειλή.
Η ακτινογραφία
Στον εξονυχιστικό έλεγχο που έγινε διαπιστώθηκε ότι οι εισπράξεις των Ταμείων ακολούθησαν φθίνουσα πορεία τα χρόνια της κρίσης και έφθασαν στο ναδίρ τον περασμένο Μάιο.
Η αύξηση της απασχόλησης στον τουρισμό, τα μέτρα Βρούτση, τα οποία ελήφθησαν υπό την πίεση της τρόικας, και η δειλή αύξηση της απασχόλησης στα δημόσια έργα έδωσαν ώθηση στα έσοδα από ασφαλιστικές εισφορές.
Ωστόσο τους πρώτους δύο μήνες του 2014 διαπιστώθηκε ότι ενώ ο αριθμός των ασφαλισμένων σταθεροποιήθηκε, τα έσοδα από εισφορές φθίνουν ξανά, δεδομένου ότι όλοι οι νέοι ασφαλισμένοι αλλά και μεγάλος αριθμός των εργαζομένων που υπέστησαν δραματικές μειώσεις στους μισθούς τους καταβάλλουν πλέον χαμηλότερες εισφορές με βάση τις νέες αποδοχές.
Ετσι το έλλειμμα του ΙΚΑ, το οποίο για το 2014 υπολογιζόταν σε 1,1 δισ. ευρώ και στις αρχές του χειμώνα φαινόταν ότι θα περιοριστεί κάτω από τα 800 εκατ. ευρώ, οι τελευταίες προβλέψεις το ανεβάζουν ξανά πάνω από 1,1 δισ. ευρώ.
Η τρόικα αναζήτησε και τα στοιχεία της είσπραξης των ανεξόφλητων οφειλών που είναι η μεγάλη πληγή όχι μόνο για το ΙΚΑ αλλά και για τον ΟΑΕΕ. Δυστυχώς διαπιστώθηκε ότι σε αυτή τη ρύθμιση εντάχθηκε ελάχιστος αριθμός οφειλετών και - το κυριότερο - η απόδοση του μέτρου δεν απέφερε περισσότερα από 20 εκατ. ευρώ (!).
Μπροστά στο αδιέξοδο των αριθμών η κυβέρνηση δεσμεύθηκε ότι θα εντείνει τις προσπάθειες ώστε να επιταχυνθεί η είσπραξη εσόδων από τη ρύθμιση, ώστε να μπουν στα ταμεία 340 εκατ. ευρώ ως το τέλος του έτους.
«Διαπραγματεύσεις»
Σκληρό παιχνίδι από το ΔΝΤ
Από τις εξελίξεις κατέστη προφανές ότι η τρόικα ήρθε στην Αθήνα με ξεκάθαρες εντολές να αποτυπώσει 100% την κατάσταση της οικονομίας και τη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών. Το παιχνίδι του ΔΝΤ ήταν από την πρώτη στιγμή πιο επιθετικό, σε σημείο που προκάλεσε την αντίδραση του Γιάννη Στουρνάρα, αλλά και της ευρωπαϊκής πλευράς που έδειχνε μεγαλύτερη κατανόηση.
Και αυτό εξηγείται από δύο λόγους: άλλος έλεγχος δεν πρόκειται να υπάρξει ως τις ευρωεκλογές, ενώ η προγραμματισμένη τελευταία επίσκεψη είναι τον Οκτώβριο του 2014, όταν θα συντάσσεται ο νέος προϋπολογισμός του 2015.

Αρα οι συζητήσεις για την Ελλάδα, το χρηματοδοτικό κενό της διετίας 2014-2015 και την επαναρρύθμιση του δημοσίου χρέους ώστε να καταστεί βιώσιμο, θα γίνουν στη βάση των στοιχείων της Eurostat που θα ανακοινωθούν στα τέλη Απριλίου και της έκθεσης της τρόικας που συντάσσεται τώρα.

«Μια ολόκληρη γενιά βγαίνει στη σύνταξη»

Η τρόικα αμφισβήτησε ανοιχτά τα οικονομικά στοιχεία για τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος και ζήτησε από τις διοικήσεις των Ταμείων ακριβή αριθμό των αιτήσεων συνταξιοδότησης που εκκρεμούν.

Μόνο στο ΙΚΑ ο αριθμός αυτός πλησιάζει τις 200.000, παρότι στο μεγαλύτερο ποσοστό χορηγείται προσωρινή σύνταξη, η οποία είναι χαμηλότερη περί το 20% από την κανονική, ανάλογα με την περίπτωση.

Σε εκκρεμότητα βρίσκονται επίσης χιλιάδες αιτήσεις συνταξιοδότησης διαδοχικής ασφάλισης.

Οπως έλεγαν χαρακτηριστικά οι σκληροί τεχνοκράτες μελετώντας τη ροή των συνταξιοδοτήσεων, «μια ολόκληρη γενιά βγαίνει στη σύνταξη». Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι συνταξιούχοι (δημόσιου και ιδιωτικού τομέα) είναι περισσότεροι από 2.600.000. Αυξήθηκαν κατά 600.000 τα τελευταία έξι χρόνια.

Η τρόικα στην προηγούμενη επίσκεψή της στην Αθήνα τον Δεκέμβριο, όταν ο κ. Βρούτσης παρουσίαζε τα στατιστικά στοιχεία του προγράμματος «Ηλιος» για τον αριθμό των συνταξιούχων και το εύρος των συντάξεων, ο Πόουλ Τόμσεν τον είχε «καρφώσει» λέγοντας: «Η μέση σύνταξη στην Ελλάδα είναι 930 ευρώ, όταν στη Γερμανία είναι 800 ευρώ».

Στον τρέχοντα έλεγχο η τρόικα επανήλθε λέγοντας ότι η μείωση των επιχορηγήσεων του κρατικού προϋπολογισμού τα επόμενα χρόνια είναι αποφασισμένη (εφέτος θα περιοριστεί κατά 1,6 δισ. ευρώ και το 2015 κατά 600 εκατ. ευρώ επιπλέον) και στη βάση αυτών των στοιχείων αν δεν ληφθούν μέτρα τα Ταμεία θα εξαντλήσουν τα αποθεματικά τους ως το 2016.

Ζήτησε ως το τέλος του έτους να προετοιμαστούν σε ηλεκτρονική βάση οι ατομικές μερίδες ασφαλισμένου, ώστε οι επικουρικές συντάξεις και το εφάπαξ να υπολογίζονται με τα νέα δεδομένα και κυρίως το ύψος των εισφορών που έχει καταβάλει ο κάθε ασφαλισμένος.

Το μέτρο θα επεκταθεί και στις κύριες συντάξεις, δεδομένου ότι από το 2015 αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού των συντάξεων για όλους. Η σύνταξη θα υπολογίζεται με βάση τους παλιούς νόμους για τα χρόνια ασφάλισης ως το 2010 και με τον νέο ασφαλιστικό νόμο για τα επόμενα χρόνια.
10 Μαρ 2014

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου